λαογραφία |

[:el]εντός των βημάτων #22[:]

socomic — Sun, 08 Jan 2017 08:45:08 +0000

[:el]

Ἡ λέξη «κάλαντα» προέρχεται ἀπὸ τὴν λατινικὴ λέξη «calenda» , ποὺ σημαίνει ἀρχὴ τοῦ μῆνα. Τὰ κάλαντα ἒχουν μακρὰ παράδοση ποὺ φτάνει μέχρι τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Ἒχουν βρεθεῖ ἀρχαῖα γραπτὰ ἀποσπάσματα, ποὺ θυμίζουν τὰ σημερινὰ κάλαντα. Τὰ παιδιὰ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κρατοῦσαν ὁμοίωμα καραβιοῦ, ποὺ παρίστανε τὸν ἐρχομὸ τοῦ θεοῦ Διόνυσου. Τὸ ἒθιμο διατηρήθηκε στὴν ἀρχαία Ρώμη, ἐνῶ στὸ Βυζάντιο κρατοῦσαν ραβδιά, φανάρια ἢ ὁμοιώματα καραβιῶν καὶ συνόδευαν τὸ τραγούδι τους μὲ τρίγωνο καὶ τύμπανα.

Τὰ κάλαντα εἶναι μιὰ πράξη τελετουργική, ποὺ ἒχει ὡς σκοπὸ τὴν εὐημέρια. Στὰ παλιὰ χρόνια, τὰ παιδιὰ τραγουδοῦσαν τὰ κάλαντα τὸ βράδυ, κρατώντας ἀναμμένα φαναράκια. Στόχος τῶν τραγουδιῶν εἶναι νὰ φέρουν ἓνα μήνυμα. Ἀναγγέλουν τὴν ἒλευση εἲτε κάποιας χαρμόσυνης γιορτῆς ἢ κάποιου θλιβεροῦ γεγονότος. Ἐπιπλέον, ἐκφράζουν εὐχὲς γιὰ τὸν νοικοκύρη καὶ τὰ ὑπόλοιπα μέλη τοῦ σπιτιοῦ. Οἱ ἱδανικοὶ καλαντιστὲς εἶναι τὰ παιδιά, αὐτὰ ποὺ ἒχουν κρατήσει στοὺς αἰώνες τὸ συγκεκριμένο ἒθιμο. Πιθανῶς, ἀπὸ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Χριστὸ ποὺ τὰ εὐλόγησε καὶ τὰ ξεχώρισε ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα πλάσματα.

Ἡ ἀμοιβή, ἂν καὶ ἀποτελοῦσε κίνητρο, δὲν ἦταν ὁ σκοπὸς τῶν καλαντιστῶν. Κύριοι σκοποὶ ἦταν ἡ συνεύρεση μὲ τὴν παρέα, ἡ κοινὴ διασκέδαση, καθὼς καὶ ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὰ ὑπόλοιπα μέλη τῆς Κοινότητας, τὰ ὁποῖα ἦταν οἰκεῖα πρόσωπα. Τὰ κάλαντα ποὺ λέγανε διαφοροποιοῦνταν ἀνάλογα τὴν προσωπικότητα καὶ τὴν σχέση ποὺ εῖχαν μὲ τὸν κάθε νοικοκύρη ξεχωριστά. Αὐτὸ προϋποθέτει τὸ στενὸ δέσιμο τῶν μελῶν τῆς Κοινότητας μεταξύ τους καὶ γιὰ ἀυτὸν τὸν λόγο τὰ κάλαντα χάνουν τὴν σημασία τους ὃταν χάνεται αὐτὴ ἡ προσωπικὴ σχέση.

Παραπομπή: Εὐθυμιάδου- Παπασταύρου, Σ. Τὰ Κάλαντα: Ἑτυμολογικὴ καὶ Λαογραφικὴ Ἑρμηνεία. Στὸ www.24grammata.com.

Η λαογραφία και η παράδοση εκφράζονται μέσα από ένα χορό, που κατά τόπους είναι διαφορετικός. Τι εκφράζει και ποια ανάγκη του λαού αποτυπώνεται σε κάθε χορό? Από αυτή την Κυριακή και κάθε Κυριακή στις 10:30 “εντός των βημάτων” η νέα σειρά του Λευτέρη Παπαδημητρίου[:]

The post [:el]εντός των βημάτων #22[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #20[:]

socomic — Sun, 11 Dec 2016 08:00:58 +0000

[:el]

Ἡ Ὓδρα, περισσότερο ἀπὸ τὰ ἂλλα ἑλληνικὰ νησιά, ἐνέπνευσε τὶς Καλὲς Τέχνες. Διάσημοι Ἓλληνες καὶ ξένοι ζωγράφοι ἀπεικόνισαν στὰ ἒργα τους τὰ τοπία της. Μεγάλοι καλλιτέχνες, ὃπως ὁ Πάμπλο Πικάσο καὶ ὁ Μάρκ Σαγκάλ, τὴν ἐπισκέφτηκαν καὶ ἀποτύπωσαν σὲ σχέδια τὰ αὐστηρά της σχήματα. Ἐπιπλέον, δὲν εἶναι τυχαῖο ὃτι ὑπάρχει παράρτημα τῆς Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν ἀπὸ τὸ 1936 (el.wikipedia.org). Εἰκαστικοί, μουσικοὶ καὶ ἂλλοι καλλιτέχνες ἀπὸ κάθε γωνιὰ τῆς γῆς ἒζησαν στὴν Ὓδρα, συνέβαλαν μὲ τὸ πνεῦμα, τὸν τρόπο ζωῆς τους ἀλλὰ καὶ τὶς ἰδεολογικές τους ἀνησυχίες νὰ δημιουργήσουν μιὰ ξεχωριστὴ ἀτμόσφαιρα στὸ νησί (hydra.gr).

Παραπομπές: el.wikipedia.org , hydra.gr

[:]

The post [:el]εντός των βημάτων #20[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #18[:]

socomic — Sun, 27 Nov 2016 09:37:28 +0000

[:el]

«Οἱ Ἀμοργιανοί, παρὰ τὶς δυσκολίες ποὺ ἀντιμετωπίζουν στὴν καθημερινή τους ζωή, δὲν χάνουν εὐκαιρία νὰ γιορτάσουν ἢ νὰ στήσουν ἓνα αὐτοσχέδιο γλέντι, συνθέτοντας μάλιστα καὶ τὶς δικές τους μαντινάδες. Τὰ τραγούδια τους συχνὰ ἀναφέρονται στὴν ἱστορία, τὰ τοπωνύμια καὶ τοὺς χώρους λατρείας τοῦ νησιοῦ».

Παραπομπή: aegiali.gr

The post [:el]εντός των βημάτων #18[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #16[:]

socomic — Sun, 13 Nov 2016 09:00:46 +0000

[:el]

Τὸ συγκεκριμένο παραδοσιακὸ τραγούδι πιθανολογεῖται ὃτι προέρχεται ἀπὸ τὰ Μέγαρα Ἀττικῆς. Ἡ παραδοσιακὴ μουσικὴ τῶν Μεγάρων μοιάζει μὲ αὐτῆ τῆς αἰγαιοπελαγίτικης μουσικῆς. Ἐπικρατοῦν οἱ συρτοὶ χοροί, σὲ ρυθμὸ νησιώτικο καὶ καλαματιανό. Ἐνδιαφέρουσες μουσικὲς εἶναι καὶ αὐτὲς τοῦ χοροῦ τῆς Τράτας. Ἀξίζει ἐπιπλέον νὰ ἀναφέρουμε ὃτι ὑπάρχουν ὡραιότατα καθιστικὰ τραγούδια μὲ ἒντονο Βυζαντινὸ ὓφος.

Παραπομπη: visitmegara.gr

[:]

The post [:el]εντός των βημάτων #16[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #15[:]

socomic — Sun, 06 Nov 2016 08:30:35 +0000

[:el]

παραδοσιακοὶ χοροὶ ἀπὸ τὸν ἀπόδημο ἑλληνισμό….

[:]

The post [:el]εντός των βημάτων #15[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #14[:]

socomic — Sun, 30 Oct 2016 08:36:14 +0000

[:el]

Ἡ Σαμοθράκη εἶναι γνωστὴ ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα ὡς τὸ «Ἱερὸ Νησί», λόγῳ τῶν Καβείριων Μυστηρίων. Τὸ ὂνομα τοῦ νησιοῦ σημαίνει «ψηλὴ Θράκη». Τὸ ψηλότερο βουνό της εἶναι τὸ Σάος, μὲ κορυφή του τὸ Φεγγάρι, καθὼς εἶναι τόσο ψηλὸ ποὺ κρύβει τὸ φεγγάρι. Κατὰ τὸν Ὂμηρο, ἀπὸ ‘κεῖ παρακολούθησε ὁ Ποσειδώνας τὸν Τρωϊκὸ Πόλεμο. Τὸ νησὶ εἶναι παγκοσμίως γνωστό, λόγῳ τοῦ διάσημου ἀρχαιοελληνικοῦ ἀγάλματος τῆς Νίκης, τὸ ὁποῖο βρέθηκε τὸ 1863 καὶ ἐκτίθεται στὸ μουσεῖο τοῦ Λούβρου.

Παραπομπή: ingolden.gr

[:]

The post [:el]εντός των βημάτων #14[:] first appeared on .

[:el]εντός των βημάτων #12[:]

socomic — Sun, 16 Oct 2016 07:59:32 +0000

[:el]

«Ὁ χαρακτήρας τῆς Κρήτης καὶ τῶν κατοίκων της ἀντανακλᾶται στὴ μουσικὴ καὶ τοὺς χορούς της. Εἶναι ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα μέρη τῆς Ἑλλάδας ὃπου ἡ παραδοσιακὴ μουσική του ταυτότητα διευρύνεται ἀντὶ νὰ παραμένει στάσιμη ἢ νὰ συρρικνώνεται. Ὁ λαὸς τῆς Κρήτης ἒχει μάθει ἐδὼ καὶ χιλιάδες χρόνια τὸν τρόπο ἒτσι ὣστε νὰ ἀφομοιώνει δημιουργικὰ καὶ ἐνεργητικὰ τὶς ἐπιδράσεις καὶ τὰ στοιχεῖα ἀπὸ τοὺς πολιτισμοὺς μὲ τοὺς ὁποίους ἒρχεται σὲ ἐπαφή».

«Οἱ σύγχρονοι κρητικοὶ χοροὶ εἶναι ἰδιαίτερα ἐνεργητικοί, γρήγοροι καὶ χαρακτηρίζονται ὡς πολεμικοί. Οὐσιαστικὰ ἀναπαριστοῦν τὰ στοιχεῖα τῆς φύσης, τὴ φουρτουνιασμένη θάλασσα καὶ τὰ ἂγρια καὶ ἀπόκρημνα κρητικὰ βουνά. Οἱ πιὸ ἀργοὶ χοροί, στοὺς ὁποίους συμμετέχουν καὶ γυναῖκες, εἶναι χοροὶ ποὺ ἀφοροῦν τὸν γάμο καὶ τὸν ἒρωτα».

Παραπομπή: destinationcrete.gr

The post [:el]εντός των βημάτων #12[:] first appeared on .

εντός των βημάτων #11

socomic — Sun, 09 Oct 2016 07:41:28 +0000

Ἡ Ρόδος εἶναι γνωστὴ ὡς τὸ νησὶ τῶν ἰπποτῶν. Τὸ 1309 πουλήθηκε στὸ τάγμα τῶν Ἰπποτῶν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τῆς Ἰερουσαλῆμ. Ἒχοντας ὀπισθοχωρήσει τὸ τάγμα ἀπὸ τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ ἀργότερα ἀπὸ τὴν Κῦπρο, ἲδρυσε τὴν ἒδρα του στὴ Ρόδο καὶ ἀπέκτησε ἠγετικὸ ρόλο στὴν Ἀνατολικὴ Μεσόγειο, ἐκείνη τὴν ἐποχή.

Τὸ 1523 ἡ Ρόδος παραδίδεται στοὺς Ὀθωμανούς, ὓστερα ἀπὸ πολύμηνη πολιορκία τοῦ σουλτάνου Σουλεϊμᾶν τοῦ Μεγαλοπρεπῆ. Μαζὶ μὲ τοὺς ἰππότες ἀποχώρησαν ἀπὸ τὸ νησί περίπου 3000 μὲ 4000 Ἓλληνες. Ὃσοι παρέμειναν ἀναγκάστηκαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ σπίτια του καὶ νὰ μετακινηθοῦν ἒξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς πόλης. Ἒτσι δημιουργήθηκαν γύρω ἀπὸ τὴν πόλη τὰ περίφημα «μαράσια», τὰ ὁποῖα ἦταν συνοικίες ποὺ στὴν καρδιά τους εἶχαν μία ἐνορία.

Παραπομπή: el.wikipedia.org

The post εντός των βημάτων #11 first appeared on .

εντός των βημάτων #10

socomic — Sun, 02 Oct 2016 07:48:02 +0000

Τὸ παλαμήδι εἶναι φρούριο τοῦ Ναυπλίου, τὸ ὁποῖο κατασκευάστηκε τὸ 1867 ἀπὸ τοὺς Βενετούς, ὓστερα ἀπὸ τὴν κατάληψη τοῦ λόφου στὸν ὁποῖο βρίσκεται, μετὰ ἀπὸ μάχη μὲ τοὺς Ὀθωμανούς. Τὸ 1715, οἱ Ὀθωμανοὶ τὸ ἀνεκατέλαβαν, ἀνατινάζοντας τμῆμα του.

Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, οἱ Τούρκοι ὀχυρώθηκαν στὸ Παλαμήδι τὸ 1821, ἀλλὰ οἱ Ἓλληνες τὸ κατέλαβαν τὸ 1822. Οὶ στίχοι τοῦ συγκεκριμένου τραγουδιοῦ ἀναφέρονται σὲ αὐτὴν τὴν ἐπιτυχία τῶν Ἑλλήνων. Μετὰ τὴν ἐπανάσταση τὸ Παλαμήδι χρησίμευσε ὡς φυλακή, ὃπου ἒμεινε ἒγκλειστος ὁ Κολοκοτρώνης γιὰ 11 μῆνες, μέχρι ποὺ ἀποφυλακίστηκε μὲ ἐντολὴ τοῦ βασιλιᾶ Ὂθωνα (klarinogreek.com).

Παραπομπή: klarinogreek.com

The post εντός των βημάτων #10 first appeared on .

εντός των βημάτων #9

socomic — Sun, 25 Sep 2016 07:58:35 +0000

Ἡ Κάλυμνος διατήρησε καὶ συνεχίζει νὰ διατηρεῖ ζωντανὲς τὶς παραδόσεις, τὰ ἢθη καὶ τὰ ἒθιμά της στὴν μακραίωνη ἱστορία της καὶ παρὰ τὸ πέρασμα διαφόρων κατακτητῶν, ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ ἀλλοιώσουν τὸν χαρακτήρα της. Σὲ αὐτὴν τὴν διατήρηση τῶν παραδόσεων συμμετέχει ἐνεργὰ καὶ ἡ νέα γενιὰ τοῦ νησιοῦ, οἱ ὁποῖοι ντυμένοι χορεύουν καὶ σήμερα παραδοσιακοὺς νησιώτικοὺς χορούς, ἲσσο, σούστα, καλαματιανό. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο τιμᾶ αὐτοὺς ποὺ τῆς πρόσφεραν τὴν ἐλευθερία της, διοργανώνοντας παρελάσεις καὶ ἑορταστικὲς ἐκδηλώσεις μὲ παραδοσιακὲς στολὲς καὶ τοπικὰ τραγούδια (gokalymnos.com).

Τὸ συγκεκριμένο παραδοσιακὸ τραγούδι εἶναι βασισμένο σὲ παλιὰ μελωδία ἰδιότυπου χοροῦ μὲ προέλευση ἀπὸ τὴν Νάξο (kanellatou.gr). Προτρέπει τὴν νέα, ἀλλὰ καὶ τὴν παλιὰ γενιά, νὰ χαρεῖ, ὃσο δυνατὸν περισσότερο, τὰ νιάτα καὶ τὴ καθημερινότητα τοῦ βίου, τονίζοντας τὸν περιορισμένο καὶ εὐμετάβλητο χαρακτήρα τῆς ζωῆς.

Παραπομπές: gokalymnos.com

Kanellatou.gr

The post εντός των βημάτων #9 first appeared on .

εντός των βημάτων #8

socomic — Sun, 18 Sep 2016 07:59:04 +0000

Ὑπάρχουν δύο Ἰκαριώτικοι χοροί: ὁ αὐθεντικὸς ποὺ χορεύεται ἀπὸ τοὺς Ἰκαριώτες στὰ πανηγύριά τους καὶ τὸ τραγούδι «Ἰκαριώτικος». Ἡ πρώτη ἐκδοχὴ ἀφορᾶ τὸν αὐθεντικὸ παραδοσιακὸ χορὸ τοῦ νησιοῦ, σὲ ἀντίθεση μὲ τὸ τὶ πιστεύουν οἱ πολλοί.

Στὸν ἰκαριώτικο χορὸ οἱ χορευτὲς πιάνονται ψηλὰ στοὺς ὣμους. Τὰ ὂργανα ποὺ παίζουν τὸν Ἰκαριώτικο εἶναι ἡ τσαμποῦνα, τὸ βιολὶ καὶ στὶς πιὸ σύγχρονες ἐκδοχὲς, ἡ κιθάρα.

Στὰ ἰκαριώτικα πανηγύρια ποὺ γίνονται ὃλο τὸ καλοκαίρι ὁ «Ἰκαριώτικος» δὲν ἀκούγεται ἀπὸ τὶς παραδοσιακὲς ὀρχῆστρες τοῦ νησιοῦ. Αὐτὸ ἑρμηνεύεται ἀπὸ ἀρκετοὺς ὡς προσπάθεια ἀποφυγῆς τῆς σύγχυσης μεταξὺ τοῦ αὐθεντικοῦ χοροῦ καὶ τοῦ τραγουδιοῦ.

Παραπομπές: el.wikipedia.org

The post εντός των βημάτων #8 first appeared on .

εντός των βημάτων #7

socomic — Sun, 11 Sep 2016 07:43:13 +0000

Οἱ καντάδες εἶναι ἓνα εἶδος μουσικῆς ποὺ συναντᾶται σὲ ὃλα τὰ Ἑπτάνησα, τῆς Κεφαλονιᾶς, ὃμως, ξεχωρίζουν ἀνάμεσα στὶς ἂλλες γιὰ τὶς ἰδιαιτερότητές τους. Πρόκειται γιὰ λαϊκὰ τραγούδια, ποὺ ἒχουν ἐπηρεαστεῖ ἀπὸ τὴν ἰταλικὴ παράδοση, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἐνετοκρατίας (www. Greece.terrabook.com). Xρειάζονται μεγάλη ἰκανότητα στὸν συντονισμό, κάτι ποὺ οἱ Κεφαλονίτες τραγουδιστὲς διαθέτουν. Παραλλάσουν συχνὰ τοὺς στίχους, φτιάχνοντας νέες διασκευές, χιουμοριστικὲς ἢ πικρές, κρύβοντας πολλὲς φορὲς ἐρωτικὰ ἢ πολιτικὰ μηνύματα (www.kefalonitikanea.gr).

Σύμφωνα μὲ τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα, οἱ καντάδες τῆς Κεφαλονιᾶς πρωτοεμφανίστηκαν στὸ Ληξούρι. Τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ τὰ τραγούδια διαθέτουν ἐρωτικὸ περιεχόμενο, καθὼς τραγουδοῦνταν, κάτω ἀπὸ τὸ παράθυρο κάποιας ἀγαπημένης γυναίκας (greece.terrabook.com). Σύμφωνα μὲ τὸν Ἀθανασίου, οἱ καντάδες κυνηγήθηκαν, ὃπως τὰ ρεμπέτικα τραγούδια, διότι δὲν ταίριαζαν μὲ τὰ ἢθη ποὺ ἢθελε νὰ ἐπιβάλλει ἡ ἑκάστοτε ἐξουσία. Περιεῖχαν σπέρματα ἐπαναστατικότητας, ποὺ ἀφοροῦσε τόσο τὴν ἒκφραση ἐρωτικῶν παθῶν, ὃσο καὶ πολιτικὴ ἀνυπακοή (kefalonitikanea.gr).

Παραπομπές: greece.terrabook.com

Ἀθανασίου, Λ. Καντάδες καὶ Ἀριέτες ἀπὸ Κεφαλονίτες. kefalonitikanea.gr

The post εντός των βημάτων #7 first appeared on .

εντός των βημάτων #6

socomic — Sun, 04 Sep 2016 08:24:48 +0000

τὸ συγκεκριμένο τραγούδι ἀναφέρεται στὶς ὀμορφιὲς τῶν δύο νησιῶν τῶν Κυκλάδων, μὲ ἀφορμὴ τὸ ἐρωτικὸ στοιχεῖο.

The post εντός των βημάτων #6 first appeared on .

εντός των βημάτων #5

socomic — Sun, 28 Aug 2016 08:21:05 +0000

Ἡ Σῦρος διαφέρει ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα κυκλαδονήσια, λόγω τῆς ἐξαιρετικῆς νεοκλασσικῆς ἀρχιτεκτονικῆς της. Ἀναπτύχθηκε ἰδιαίτερα τὸν 19^ο αἰώνα, ὃπου ἀναδείχθηκε σὲ ἓνα ἀπὸ τὰ πιὸ σημαντικὰ λιμάνια τῆς μεσογείου (syrosinfo.gr). Γνώρισε τεράστια ἂνθηση μετὰ τὸ 1826, ὃταν ἐγκαταστάθηκαν στὸ νησὶ πρόσφυγες ἀπὸ τὰ Ψαρά, τὴ Χίο, τὴν Κρήτη καὶ τὴν Μικρὰ Ἀσία. Χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο εἶναι ἡ συνύπαρξη ὀρθοδόξων καὶ καθολικῶν ἐκκλησιῶν, μὲ τοὺς μεικτοὺς γάμους νὰ εἶναι συχνὸ φαινόμενο (el.wikipedia.org).

Τὸ συγκεκριμένο στριπάκι βασίζεται σὲ ἀποσπάσματα δύο παραδοσιακῶν τραγουδιῶν: «Σῦρος» καὶ «Συριανὰ Ἀκρογιάλια», ὃπου καὶ τὰ δύο ἐξυμνοῦν τὶς ὀμορφιές, φυσικὲς καὶ πολιτιστικές, τοῦ νησιοῦ.

Παραπομπές: syrosinfo.gr

el.wikipedia.org

The post εντός των βημάτων #5 first appeared on .